Onopgeefbare verbondenheid met het volk IsraŽl  
Home > Thema's > Internationaal > Oorlog en vrede > Onopgeefbare verbondenheid met het volk IsraŽl
Drs. Jan Greven
14/8/10

Onopgeefbare verbondenheid met het volk IsraŽl

Johan Snoek kan terug kijken op een leven vol verbondenheid en liefde met en voor IsraŽl. In de oorlog hielp hij joodse onderduikers. Hij was predikant van de Schotse Kerk in Tiberias en IsraŽlsecretaris van de Wereldraad van Kerken. Maar de liefde staat onder druk. Hij beseft, dat zijn liefde zo groot was, dat hij veel te laat oog kreeg voor het leed van de Palestijnen. Hij schaamt zich er voor. De Palestijnse tranen ziet hij nu wel. Maar wat kan hij er mee? Zijn verbondenheid met IsraŽl is onopgeefbaar. Je voelt zijn teleurstelling en ook woede als hij opmerkt dat IsraŽls grootste gevaar het bestaan is Ąvan de joodse kolonisten en hun aanhang, een groep van bewapende zeloten die steeds meer een staat in de staat vormenĒ.

ĒHoe is het met jullie liefde van vroeger?Ē, vroeg hij aan drie vrienden. Hoe is het met de liefde van Dick Boer en Maarten den Dulk voor IsraŽl. Hoe is het met de oude liefde voor de islam en de profeet Mohammed van Anton Wessels? Heeft de tijd de liefde uitgehold? Boers liefde is er nog wel, maar hij moet zich wel sterk beheersen.  Het liefst zou hij zich zonder mitsen en maren willen verzetten tegen het onrecht dat de Palestijnen wordt aangedaan. Maar hij houdt zich in. Hij wil de joden niet bang maken. ďTe lang en te vaak hebben christenen de joden bang gemaaktĒ. Boer wil niet in die traditie. Er staat een dubbele wacht voor zijn lippen. Maar het onrecht en het Palestijns lijden vreten aan hem.

Maarten den Dulk gaat terug naar de ílandtheologieí van de Duitse theoloog F.-W. Marquardt (Ü2002). Het land dat God aan IsraŽl beloofde, schreef Marquardt in 1994, is een teken, een sacrament, van de relatie tussen God en zijn volk. Het land heeft daardoor iets onaantastbaars ďalleen voor IsraŽlĒ. En de Palestijnen? Tja, die zijn de slachtoffers van de geschiedenis van God met Zijn volk. Tragisch, maar niks aan te doen. Zij moeten zich maar vrijwillig klein maken. Den Dulk vindt dat wat Marquardt in 1994 schreef, niet meer kan. Geen enkel volk heeft absoluut recht op een eigen territoir met wel omschreven grenzen. Elk volk mag zijn land beschouwen als ontvangen uit de hand van God en is daarom geroepen tot overleg over grenzen en samenwerking met andere volken die hun land immers ook uit Gods hand ontvingen. Je voelt Den Dulks moeite. Ook hij wil niets schrijven dat ďde joden bang maaktĒ. Maar hij vervangt IsraŽls unieke positie als Gods eigen volk dat zijn land van God persoonlijk kreeg door een positie van IsraŽl als íeerste onder de volkerení. Zoals IsraŽl, als oudste broer en Gods volk, als eerste zijn land kreeg, zo kregen alle volken na IsraŽl hun land.

Anton Wessels wijst erop dat God IsraŽl het beloofde land nooit zonder voorwaarden heeft gegeven. Mozes zei al dat Gods geboden gehandhaafd moesten worden,  ĄandersĒ, zo citeert Wessels het bijbelboek Leviticus, Ązal het land jullie uitbrakenĒ.  Maar wie erft het beloofde land? Volgens de Koran zijn dat de onderdrukten. In de woestijn, op weg naar het beloofde land stond het volk IsraŽl pars pro toto voor de onderdrukten. Die onderdrukten zullen de kaliefen, de plaatsbekleders van God zijn in het land. Wessels laat in het midden of de joodse IsraŽliís van nu tot die íkaliefení behoren. Impliciet zegt hij dat ook de Palestijnen, als onderdrukten, recht hebben op het land dat God zijn kaliefen beloofde. Dat de laatste jaren groepen moslimzeloten het begrip íplaatsbekleder van God op aardeí even onbarmhartig als haatdragend hebben ingevuld, brengt Wessels niet tot een ander standpunt. Hij is de meest consistente, de minst aarzelende van de vier.

Ik kan niet lezen met joodse ogen. Maar als ik het toch probeer, zou ik Den Dulk en Wessels zo uitleggen dat zij het exclusieve recht van de joden op het land IsraŽl betwisten. Snoek en Boer gaan zo ver niet. Ze houden zich in, uit verbondenheid. Maar het kost ze grote moeite. Vier vredelievende, begripsvolle mannen. Als ik nog niet wist in wat voor isolement IsraŽl de laatste jaren is terecht gekomen, dan is me dat door dat boekje van die wijze, zachtaardige, negentigjarige Johan Snoek nog eens goed duidelijk geworden.

Jan Greven

Drs. Jan Greven is theoloog en oud-hoofdredacteur van Trouw. In bovenstaande recensie, overgenomen uit Trouw van 13 juli 2010, bespreekt hij: Johan M. Snoek, Joodse en Palestijnse tranen. Kerkelijk verzet tegen Auschwitz. Het IsraŽlisch-Palestijnse conflict. Met bijdragen van Dick Boer, Maarten den Dulk, Wilken Veen en Anton Wessels, Uitgeverij Skandalon, Ä 12,50.


Reactie plaatsen

Reglement

  • Alle reacties worden vůůr publicatie door de redactie beoordeeld. Wij behouden ons het recht voor reacties te weigeren of in te korten zonder opgaaf van redenen.
  • Een inzending mag maximaal 1000 tekens bevatten en moet goed leesbaar zijn.
  • Lees andere inzendingen zodat u in uw reactie niet in herhaling vervalt maar nieuwe argumenten geeft. De reactie moet inhoudelijk zijn en iets waardevols toevoegen aan het artikel. Dus bijvoorbeeld geen agressief taalgebruik.
Naam  
E-mailadres  
Plaats  
Uw reactie  
Gebruik maximaal 1000 tekens. U hebt nog 1000 tekens tekens.
Captcha  
   

Terug naar "Oorlog en vrede" | Naar boven

Disclaimer
EnglishDeutschFrancaisEspanol